Kwasy tłuszczowe trans – rodzaje, występowanie, wpływ na zdrowie

AUTOR: RAFAŁ WENIO | UTWORZONO: 28.10.2022 | KATEGORIA: Odżywianie
zdjecie

źródło: Shutterstock.com/Zyciewzdrowymstylu.pl

Kwasy tłuszczowe trans (TFA) dzielimy na naturalne i sztuczne. Mają one różny wpływ na nasze zdrowie.

Opisuję je poniżej.

Naturalne tłuszcze trans

Najbardziej znanym naturalnym tłuszczem trans jest sprzężony kwas linolowy (CLA).

Naturalne tłuszcze trans powstają podczas biouwodornienia przebiegającego z udziałem bakterii rezydujących w żołądku (żwaczu) zwierząt przeżuwających. Ich mleko i mięso są źródłem naturalnych kwasów tłuszczowych trans [1, 2, 3].

Mięso i mleko przeżuwaczy karmionych trawą zawiera więcej tłuszczów trans niż zwierząt karmionych ziarnami [4, 5, 6].

Naturalne tłuszcze trans korzystnie oddziałują na organizm – m.in. przyspieszają utratę tkanki tłuszczowej (dzięki temu ryzyko chorób związanych z otyłością spada) [7, 8, 9, 10, 11].

Sztuczne (przemysłowe) tłuszcze trans

Sztuczne tłuszcze trans powstają głównie w wyniku:

  • przemysłowego utwardzenia/uwodornienia olejów roślinnych,
  • rafinacji olejów roślinnych bogatych w wielonienasycone kwasy tłuszczowe,
  • ogrzewania olejów roślinnych bogatych w wielonienasycone kwasy tłuszczowe (obróbka termiczna żywności w zakładach przemysłowych, a także w domach, restauracjach itp.).

Tłuszcze te m.in. zwiększają ryzyko chorób układu krążenia [12, 13, 14].

Sporo przemysłowych tłuszczów trans mogą zawierać przede wszystkim:

  • przemysłowe oleje z nasion (potocznie nazywane olejami roślinnymi),
  • produkty smażone przy użyciu olejów roślinnych – mięsa, frytki, chipsy, pączki, faworki itp.,
  • margaryny,
  • wyroby ciastkarskie i cukiernicze,
  • słone przekąski,
  • dania gotowe.

Produkty spożywcze z danej grupy mogą znacznie różnić się zawartością tych tłuszczów. Przykładowo ich ilość w koncentratach zup i sosów, a także we frytkach może stanowić od 0% do ponad 30% wszystkich tłuszczów w danym produkcie.

Na etykietach żywności sprzedawanej w opakowaniach nie ma bezpośredniej informacji o obecności tłuszczów trans. Trzeba ich szukać w spisie składników. Tłuszcze te występują pod nazwami:

  • częściowo uwodornione kwasy tłuszczowe,
  • oleje/tłuszcze roślinne częściowo uwodornione,
  • oleje/tłuszcze roślinne częściowo utwardzone.

Właśnie w procesie częściowego utwardzenia/uwodornienia powstają sztuczne tłuszcze trans. „Częściowo” to słowo kluczowe, ponieważ w wyniku całkowitego utwardzenia/uwodornienia powstają nasycone kwasy tłuszczowe.

Na etykietach nie znajdziemy dokładnych informacji, ile jest tłuszczów trans. Można się tego jedynie domyślać na podstawie ich pozycji na liście składników produktu. Składniki są podane w kolejności od tego, którego jest najwięcej, więc im wyższą (wcześniejszą) pozycję mają te tłuszcze, tym jest ich więcej.

Aby zmniejszyć spożycie sztucznych tłuszczów trans, należy przede wszystkim:

  • unikać żywności przyrządzanej z użyciem olejów roślinnych bogatych w wielonienasycone kwasy tłuszczowe,
  • dokładnie czytać etykiety produktów spożywczych i po prostu nie kupować tych, w których te tłuszcze występują.

Przemysłowo przetworzona żywność może także zawierać przeestryfikowane tłuszcze, które również są szkodliwe dla zdrowia [15].


Wpis ten pochodzi z e-booka: Podstawowe informacje o odżywianiu.

Więcej informacji na temat odżywiania znajdziesz w e-bookach dostępnych w moim SKLEPIE.


ŹRÓDŁA

1. https://www.sciencedirect.com/science/article/abs/pii/S0889157598905701
2. https://pubmed.ncbi.nlm.nih.gov/16183568
3. https://pubmed.ncbi.nlm.nih.gov/32711268
4. https://pubmed.ncbi.nlm.nih.gov/10531600
5. https://www.sciencedirect.com/science/article/abs/pii/S0301622604001253
6. https://pubmed.ncbi.nlm.nih.gov/20219103
7. https://pubmed.ncbi.nlm.nih.gov/16475675
8. https://pubmed.ncbi.nlm.nih.gov/17490954
9. https://pubmed.ncbi.nlm.nih.gov/19266226
10. https://pubmed.ncbi.nlm.nih.gov/22261578
11. https://pubmed.ncbi.nlm.nih.gov/23475478
12. https://pubmed.ncbi.nlm.nih.gov/8094827
13. https://pubmed.ncbi.nlm.nih.gov/11253967
14. https://pubmed.ncbi.nlm.nih.gov/24639860
15. https://pubmed.ncbi.nlm.nih.gov/17224066

Brak komentarzy.

Dodaj komentarz

Dodaj komentarz

Twój adres e-mail nie zostanie opublikowany.

Strona wykorzystuje pliki cookies w celu prawidłowego jej działania oraz korzystania z narzędzi analitycznych, marketingowych i społecznościowych. Szczegóły znajdują się w polityce prywatności.